Helikopter Radar Türkiye: Üstünüzden Geçen Helikopteri Canlı İzleyin
Aşağıdaki haritada konumunu transponder (ADS-B) ile ileten ve sinyali bir alıcı tarafından yakalanan helikopterleri kırmızı simgelerle görüyorsunuz. Uçaklar gizlenmiştir, yalnızca helikopterler gösterilir. Bir simgeye tıkladığınızda çağrı kodu, tescil işareti, helikopter tipi, irtifa, hız, rota yönü ve o anda üzerinde bulunduğu yer açılır; çoğu zaman bir fotoğraf da eşlik eder. Helikopterlerin kalkış ve varış noktası ya da uçuş saati olmadığı için bu alanlar boş kalır. Dürüst olmak gerekirse Türkiye üzerinde şu anda helikopter nadiren görünür: bölgedeki alıcı sayısı azdır ve alçaktan uçan araçların sinyali çoğu zaman hiçbir alıcıya ulaşmaz. Bu yüzden haritanın Türkiye bölümü çoğu zaman boş kalabilir.
Harita Türkiye’nin ortasında açılır. Fare tekerleği veya iki parmağınızla yakınlaşıp İstanbul, Ankara, İzmir ya da kendi ilçenizin üzerine gidebilirsiniz. Uzaklaştığınızda Avrupa ve Kuzey Amerika üzerinde aynı anda uçan yüzlerce helikopteri görürsünüz; oralarda alıcı ağı çok daha sık olduğu için harita gerçek yoğunluğu yansıtır. Haritadaki arama kutusuna bir çağrı kodu, TC- ile başlayan bir tescil işareti veya bir helikopter tipi yazarak o aracı bulabilir, bir şehir ya da ilçe adı yazarak da haritayı doğrudan oraya taşıyabilirsiniz.
Türkiye’de gökyüzünde kimler uçuyor
Türkiye’de duyduğunuz helikopter büyük olasılıkla bir kamu kurumuna aittir. En yoğun uçanlar Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü (polis) helikopterleri, Sağlık Bakanlığı’nın ambulans helikopterleri, Kara Kuvvetleri ile Sahil Güvenlik Komutanlığı’nın araçları ve yaz aylarında Orman Genel Müdürlüğü adına uçan yangın söndürme helikopterleridir. Bunlara İstanbul çevresinde özel şirketlerin iş ve tur uçuşları eklenir.
Haritada bir simgeye tıkladığınızda açılan tip ve tescil bilgisi size en çok ipucunu verir. Sivil tescilli helikopterler TC- ile başlayan işaret taşır. Askeri ve bazı kamu helikopterleri ise farklı kodlar kullanır ya da hiç veri iletmez; bu konuya aşağıda ayrıca değiniyoruz.
Jandarma ve polis helikopterleri
Jandarma Genel Komutanlığı’nın resmi envanterinde Sikorsky S-70 ve T-70, T129 ATAK, Mi-17, AB-205 ve yerli üretim T625 Gökbey tipi helikopterler yer alır. Jandarma helikopterleri kırsal alanda asayiş, arama kurtarma, kaçakçılıkla mücadele ve personel nakli için uçar. Şehir dışında, dağlık bölgelerde veya sınır illerinde gördüğünüz bir Sikorsky çoğu zaman Jandarma’ya aittir.
Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Daire Başkanlığı, yani polis havacılığı, şehir üzerinde daha sık görülür. Filosunda Sikorsky S-70A ve S-70i, Bell 206L ve Bell 429 helikopterleri ile T129 ATAK bulunur. Polis helikopterleri trafik denetimi, asayiş takibi, maç ve miting gibi büyük etkinliklerin havadan izlenmesi ve arama kurtarma görevlerinde uçar. Şehrin üzerinde bir noktada uzun süre daire çizen bir helikopter görürseniz bu genellikle bir polis veya jandarma görevidir. Ancak operasyon sırasında bu helikopterler konum verisini kısıtlayabilir, bu yüzden haritada her zaman görünmezler.
Ambulans helikopterleri: 112 hava ambulansı
Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün hava ambulans hizmeti 2008’de Ankara, İstanbul ve Erzurum’da başladı. Bakanlığın güncel bilgisine göre ambulans helikopterler bugün Ankara, Çanakkale, İstanbul, İzmir, Adana, Antalya, Konya, Samsun, Trabzon, Erzurum, Kayseri, Malatya, Van, Diyarbakır ve Sivas’ta konuşludur. Adana ve Çanakkale’deki helikopterler deniz üzeri görevlerde de kullanılabilir.
Ambulans helikopteri haritada genellikle bir hastane ile kaza yeri ya da başka bir hastane arasında düz bir hat çizer ve bir noktada kısa süre durur. Düşük irtifada uçtuğu için sinyali bazen kesilir; bu durumda harita helikopteri birkaç dakika boyunca son rotasında tahmini konumla ilerletir ve ardından haritadan kaldırır. Gece bir ambulans helikopteri duyarsanız büyük ihtimalle acil bir hasta veya organ nakli söz konusudur.
Sahil Güvenlik, Kara Kuvvetleri ve yangın helikopterleri
Sahil Güvenlik Komutanlığı’nın helikopterleri kıyı şeridinde denizde arama kurtarma için uçar. Komutanlığın kendi yayınında anlatıldığı gibi Antalya’daki Hava Grup Komutanlığı’nda ekipler 7/24 hazır bekler ve gerektiğinde gece de kurtarma görevine kalkar. Akdeniz veya Ege kıyısında deniz üzerinde alçak uçan bir helikopter gördüğünüzde bu genellikle Sahil Güvenlik’tir.
Kara Kuvvetleri’nin genel maksat filosunda S-70 Sikorsky, T-70, AS-532 Cougar ve AB-205 gibi tipler bulunur. Askeri helikopterler ADS-B verisi iletmeyebilir, bu nedenle haritada nadiren görünürler. Yaz aylarında ise Orman Genel Müdürlüğü’nün yangın söndürme helikopterleri devreye girer. OGM’nin filosunda TUSAŞ üretimi T70 yangına su atar helikopterleri vardır ve Muğla gibi birinci derece hassas bölgelerde helikopterler mayıs ayından itibaren konuşlanır. Yangın bölgesi ile en yakın göl, baraj veya deniz arasında mekik dokuyan bir helikopter gördüğünüzde yangın söndürme çalışması izliyorsunuz demektir.
İstanbul üzerindeki özel ve turistik uçuşlar
İstanbul, Türkiye’de sivil helikopter trafiğinin en yoğun olduğu şehirdir. Boğaz üzerinde tur uçuşları, iş insanlarını havalimanı ile şehir merkezi arasında taşıyan transferler ve çekim uçuşları yapılır. Bu helikopterler TC- tescilli sivil araçlardır ve sinyalleri bir alıcıya ulaştığında haritada çoğu zaman fotoğrafıyla birlikte listelenir. Ancak İstanbul çevresinde de alıcı sayısı henüz azdır; bu yüzden haritayı İstanbul’a yakınlaştırdığınızda Boğaz hattı boyunca ilerleyen bir kırmızı simge görmeniz şu an için istisnadır, kural değil.
Neden Türkiye üzerinde haritada helikopter yok ya da çok az
Açıkça söyleyelim: Türkiye üzerinde alıcı ağımız şu anda seyrek. Bugün yaptığımız bir ölçümde verilerimiz Türkiye üzerinde toplam 77 hava aracı gösterdi; bunların yalnızca 1 tanesi 5.000 ft’in altındaydı ve helikopter sayısı sıfırdı. Aynı anda aynı harita Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri üzerinde yüzlerce helikopter gösteriyordu. Fark helikopterlerin Türkiye’de uçmamasından değil, sinyallerinin yakalanamamasından kaynaklanır.
Bunun üç ana nedeni vardır:
- Az sayıda ADS-B alıcısı. Harita, gönüllülerin ve ortakların kurduğu yer alıcılarından beslenir. Türkiye’de bu alıcılardan henüz çok az var ve mevcut olanlar ağırlıklı olarak yüksekten uçan yolcu uçaklarını yakalıyor.
- Alçak irtifa. Helikopterler çoğu zaman tepelerin, binaların ve ufkun altında uçar. Sinyal doğrusal yayıldığı için yakın mesafede bir alıcı yoksa hiç kaydedilmez. Yüksekteki bir yolcu uçağı yüzlerce kilometre öteden görülürken alçaktaki bir helikopter için alıcının neredeyse aynı şehirde olması gerekir.
- İletmeyen araçlar. Polis, Jandarma ve askeri helikopterler operasyon sırasında hiç veri iletmeyebilir ya da yalnızca sınırlı veri gönderebilir. Türkiye’deki helikopter trafiğinin büyük bölümü bu kurumlara ait olduğu için görünmezlik oranı daha da artar.
Yani üstünüzden geçen bir helikopteri haritada bulamamanız Türkiye için şu an olağan durumdur; harita neyin iletildiğini ve yakalandığını gösterir, uçan her şeyi değil. Bu tablo kalıcı değildir: bölgeye yeni alıcılar eklendikçe alçaktan uçan araçların kapsaması iyileşir ve Türkiye üzerindeki helikopterler haritada giderek daha sık görünür.
Sinyal kaybolduğunda helikopter hemen silinmez. Harita onu birkaç dakika boyunca son hızı ve yönüyle tahmini konumda ilerletir, sonra kaldırır. Bu yüzden bir simgenin aniden kaybolması çoğu zaman iniş yaptığı, alçaldığı ya da alıcı menzilinden çıktığı anlamına gelir.
Sık sorulan sorular
Üstümden geçen helikopter hangisi, nasıl öğrenirim?
Haritayı bulunduğunuz yere yakınlaştırın ve en yakın kırmızı simgeye tıklayın. Açılan pencerede helikopterin tipi, tescil işareti, çağrı kodu, irtifası ve yönü görünür. Tescil TC- ile başlıyorsa sivil bir helikopterdir; Sikorsky veya Bell 429 gibi tipler ise genellikle kamu kurumlarına işaret eder. Helikopter haritada yoksa alçak uçuyor ya da konum verisi iletmiyor olabilir.
Polis ve jandarma helikopterleri radarda görünür mü?
Bazen görünür, bazen görünmez. Polis ve Jandarma helikopterleri rutin uçuşlarda konum iletebilir, ancak operasyon sırasında veri göndermeyi kısıtlayabilir veya tamamen kapatabilir. Askeri helikopterler için de aynı durum geçerlidir. Harita yalnızca iletilen sinyalleri gösterir.
Ambulans helikopteri neden gece uçuyor?
Sağlık Bakanlığı’nın ambulans helikopterleri 7/24 görev yapar. Gece uçuşları çoğu zaman acil bir hasta nakli, trafik kazası ya da organ nakli içindir. Haritada hastane ile olay yeri arasında düz bir hat çizen ve kısa süre duran helikopter genellikle bir ambulans helikopteridir.
Uçakları da izlemek isterseniz uçuş takibi sayfamıza göz atabilir, Türk Hava Yolları seferleri için THY uçuş takibi sayfasını kullanabilirsiniz.